ग्लोबल वार्मिङले मानव जीवन सङ्कटमा पर्छ-हिमाल आरोही पुर्जा


     नेचर न्युज    
     माघ २६ गते २०७७ मा प्रकाशित



हिउँदमा केटु हिमालको सफल आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गर्न सफल नेपाली आरोही टिमका लिडर निर्मल पुर्जाले ग्लोबल वार्मिङकाे कारण हिमालको हिउँ पग्लन थालेको बताएका छन् । पोखरामा आयोजित नागरिक सम्मान कार्यक्रममा बोल्दै पुर्जाले ग्लोबल वार्मिङले मानव जीवन अप्ठ्यारोमा पर्ने पनि बताए ।

बेलैमा सचेत भएर तापक्रम कम गर्न ध्यान नदिए मानव जीवन समस्या पर्ने उनले बताए । डायनासोर समय अनुसार एड्जस्ट हुन नसक्दा पृथ्वीबाट लाेप भएकाे पनि उनले सुनाए । ग्लोबल वार्मिङले भोलि मानव जीवन पनि उस्तै गरी सङ्कटमा पर्न सक्ने उनले सुनाए । केटु आरोहणको अनुभव सुनाउँदै आरोही निर्मलले सफलता टुक्रिएर होइन एकतामै मिल्ने पनि बताए । देशको राजनीतिक अस्थिरताले चिन्तित बनाएको हिमाल आरोही पुर्जाले बताए ।

हाम्रो देशमा पोलिटिकल स्ट्याबिलिटी छैन । दाजुभाइ लड्छौँ । केटु हिमाल आरोहण एकताबाट सम्भव भएको सुनाए । हामी आरोही बिच सबैले बराबर दुःख गरेका छौँ । सबैले बराबरी झोला बोकेका छौँ । सबैका जहान परिवार छन् । कुनै एक जना अघि गएर रेकर्ड राख्न भन्दा पनि सबै सँगै गएर देशकालागी रेकर्ड राख्नु पर्छ भन्ने सल्लाह भयो । त्यसै अनुसार हामी अँगालो  हालेर एकै पटक सबै शिखरमा पुगेको उनले सुनाए ।

पुर्जाको नाममा ६ महिना ६ दिन अर्थात्  १८९ दिनमा ८ हजार मिटर भन्दा अग्ला सबै १४ हिमालको आरोहण गरेर कीर्तिमान कायम गरेका छन्। पुर्जाले अक्टोबर २९ मा चीनको शीशापाङ्गमा हिमाल आरोहण गरेसँगै ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ पूरा गरेका हुन् । यो रेकड कायम गर्न पहिला ८ वर्ष लागेको थियो । विश्वमा १४ वटा ८ हजार भन्दा उच्च हिमाल छन् । ती मध्ये नेपालमा ८ वटा छन् । यसैले नेपाललाई हिमालको घर भनिने सफल हिमाल आरोही पुर्जाले बताए । १४ वटा हिमालमा १३ वटा हिमाल पहिलो पटक चढेको रेकर्ड विदेशीका नाममा छ । हाम्रो नाममा केही थिएन । एउटा बाँकी रहेको भनेको हिउँदमा केटु चढेर नेपालको नाम राख्नु थियो । यसैले हामी दसैँ जना टीमवर्कमा लाग्यो । सफल भयौ उनले भने ।

केटु हिमाल आरोहण सजिलो थिएन । माइनस १६ डिग्री सेल्सियस भनेको निकै कठिन हुन्छ । एक पाइला चढ्दा समस्या हुन्छ । सबै सुख छाडेर भारी बोकेर किन गएको हो भन्ने पनि होला । देशको नाममा, नेपालीको नाममा केही गर्ने हुटहुटीले यो सफलता मिलेको उनले बताए । केटु हिमाल आरोहणका क्रममा गर्मी महिनामा मात्र प्रत्येक ४ जना मध्ये एक जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ । यही हिउँदमा पनि दुई जनाको केटु हिमाल आरोहणका क्रममा मृत्यु भइसकेको उनले सुनाए ।

कार्यक्रममा निर्मलले यस अघि पेन्सन पाक्ने मुखका बेलायती सेनाको जागिर छाडेर १४ वटा हिमाल आरोहण गर्न तयारी गरिरहँदा भोगेका तिता मिठा भोगाई पनि अभिनन्दन कार्यक्रममा बताए । केटु हिमाल यो वर्ष नै किन भन्ने विषयमा पनि उनले बोलेका थिए ।

हिउँदमा केटु हिमालको सफल आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गर्न सफल नेपाली आरोही पाेखरामा नागरिक सम्मान पछि । तस्बिर : कृष्णमणि बराल