नीलगाई संरक्षण गर्न हारगुहार गर्दा पनि भएन उद्धार


     नेचर न्युज    
     श्रावण १८ गते २०७८ मा प्रकाशित


इटहरी उपमहानगरपालिका ४ आर्मी क्याम्प नजिकै देखापरेको नीलगाई उद्धार गर्न स्थानीय उपमहानगरपालिका, वन कार्यालयमा हारगुहार गर्दा पनि उद्धार नभएको स्थानीयले बताएका छन् । इटहरी उपमहानगरपालिका ४ आर्मी क्याम्प नजिकै नीलगाई देखिएपछि स्थानीयले इटहरी उपमहानगरपालिका, स्थानीय वन कार्यालय, प्रहरी कार्यालय  लगायतमा खबर गर्दा पनि उद्धार नभएको बताएका हुन् ।

आफ्नो फर्म नजिकै नीलगाई देखारेपछि वन्यजन्तु संरक्षण गर्नु पर्छ भन्ने उद्देश्यले वन कार्यालय, प्रहरी कार्यालय र वडा कार्यालयमा खबर गरे पनि आज सम्म उद्धार नभएको स्थानीय मिफुङ लिम्बुले बताए । प्रहरी र वन कार्यालय कर्मचारी आएर नीलगाई हेरेर गए पनि उद्धार नगरेको स्थानीयले बताएका छन् ।

बस्तीमा वन्यजन्तु देखापरेपछि स्थानीयले केही गर्लान् भन्ने डरले पटक पटक उद्धार गर्न सम्बन्धित निकायलाई खबर गर्दा पनि संरक्षणमा चासो नदेखाएको स्थानीयको गुनासो छ । स्थानीयले नीलगाई उद्धार गर्न खबर गरेपछि एक टोली सहित उद्धार गर्न गए पनि गाई ठुलो भएकोले समात्नै नसकिएको तरहरा सब डिभिजन वन कार्यालय इटहरीका सहायक वन अधिकृत अवदेशकुमार गच्छेदारले बताए । आफ्नो कार्यालयमा दक्ष जनशक्ति र प्राविधिक टोली नभएकोले बेलैमा उद्धार गर्न नसकेको उनले सुनाए । 

नीलगाईको उद्धार गर्न कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षणमा खबर गरेको र छिट्टै नै आएर उद्धार गर्ने उनले विश्वास गरे । त्यस क्षेत्र नजिकै रहेको सरस्वती सामुदायिक वन हुँदै नीलगाई पहिले पनि आउने रहेछ उनले भने । गाउँलेलाई नीलगाईलाई नजिस्क्याउन, नचलाउन भनेको पनि उनले सुनाए । नीलगाई उद्धार गर्न आज पनि डिभिजन वन कार्यालय र कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षणमा कुरा भइरहेको उनले बताए । नीलगाई भारतीय उपमहाद्वीपमा सबैभन्दा ठुलो एन्टिलोप प्रजाति हो ।

यसको शरीरको बनावट घोडासँग बढी मिल्दोजुल्दो हुन्छ । वयस्क भालेको शरीरको रङ्ग नीलो खैरो हुन्छ भने पोथी तथा बाच्छाहरुको शरीरको रङ्ग हल्का खैरो हुन्छ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०२९ को उपदफा ३ बमोजिम नीलगाईलाई हानी नोक्सानी गरे राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र भए २० हजार देखि ५० हजार जरिवाना वा ६ महिना देखि १ वर्ष सम्म कैद वा दुवै हुन सक्ने छ। निकुञ्ज बाहिरको हकमा २० हजार सम्म जरिवाना, ६ महिना सम्म कैद वा दुवै हुन सक्ने व्यवस्था छ । 

इटहरी उपमहानगरपालिका ४ आर्मी क्याम्प नजिकै देखापरेको नीलगाई । तस्बिर साैजन्य : मिफुङ लिम्बु