जलवायु अनुकूलित धान उत्पादन बढाउन दक्षिण कोरियाको करिब २ अर्ब अनुदान


     नेचर न्युज    
     असार ४ गते २०८३ मा प्रकाशित


तराई क्षेत्रमा जलवायु अनुकूलित धान उत्पादन बढाउन दक्षिण कोरिया सरकारले करिब २ अर्ब रुपैयाँ बराबर अनुदान सहयोग गर्ने भएको छ । कोरियाली अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (कोइका) र नेपालका तर्फबाट कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयबीच नेपालको तराई क्षेत्रमा जलवायु अनुकूलित धान उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि नामक परियोजना कार्यान्वयनकालागि बिहीबार हस्ताक्षर भएको छ । सम्झौतामा कोइका नेपाल कार्यालयका कन्ट्री डाइरेक्टर मुहेअन कोङ र कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सहसचिव डा हरिबहादुर केसीले हस्ताक्षर गरे ।

सम्झैता अनुसार दक्षिण कोरिया सरकारले कोइका मार्फत सन् २०२६ देखि २०३१ सम्म सञ्चादन हुने ६ वर्षे परियोजनाका लागि १ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ बराबर रकम उपलब्ध गराउने छ । यो आयोजना नेपालको कृषि क्षेत्रमा हाल सञ्चालित अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको सबैभन्दा ठूलो परियोजना रहेको बताइएको छ । नेपालमा कोइकाको हालसम्मकै ठूलो द्धिपक्षीय परियोजना पनि रहेको छ । यस परियोजना लुम्बिनी प्रदे्शका चार जिल्ला बाँके, बर्दिया, दाङ र कपिलवस्तु तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लामा कार्यान्वयन गरिने बताइएको छ ।

यस अयाोजना जलवायुमैत्री कृषि प्रविधि, सृदृण् धानको बिउ प्रणाली, सुधारिएको बाली कटानीपछिको व्यवस्थापन र कृषक तथा उद्यमीका लागि बजार पहुँच विस्तार मार्फत धानको उत्पादकत्व वृद्धि गरी नेपालको खाद्य सुरक्षा सदृढ गर्ने लक्ष्या लिएको छ । परियोजना कार्यान्वयन कोइकाले कृषि मन्त्रालय र लुम्विनी तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रादेशिक मन्त्रालयहरुसँगको साझेदारीमा गर्ने छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क) र अन्तर्राष्ट्रिय धान अनुसन्धान संस्था (इरी) को प्राविधिक सहयोग रहने छ । परियोजनाले जलवायु अनुकूलित धानको बिउ प्रणाली बलियो बनाउन र नेपालको परिवर्तनशील जलवायु अवस्था अनुसार धानका सुधारिएका जातहरुको प्रसार तीव्रता दिने विशेष जोड दिने बताइएको छ ।