‘क्या है जङ्गल के उपकार, मिट्टी, पानी और बयार।
मिट्टी, पानी और बयार, जिन्दा रहने के आधार।’
माथि उल्लेखित वाक्य सुन्दरलाल बहुगुणाले चिप्को आन्दोलन घोषणा गर्दा भनेका हुन्। वातावरण, विशेष गरी वन संरक्षणमा सक्रिय चिप्को आन्दोलनका प्रणेता सुन्दरलाल बहुगुणाको कोरोना भाइरस सङ्क्रमणबाट निधन भएको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री लगायत उच्च अधिकारीहरूले शोक व्यक्त गरेका छन् l
उपचारको क्रममा शुक्रवार ९४ वर्षीय बहुगुणाको निधन भएको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्। उनको जन्म सन् १९२७ मा उत्तराखण्डमा भएको थियो। बहुगुणा दश दिनदेखि ऋषिकेश स्थित एम्स अस्पतालमा उपचाररत थिए।
बहुगुणाले रूखलाई अँगालो हालेर संरक्षणको सन्देश दिन सन् १९७० मा चिप्को आन्दोलन सुरु गरेका थिए। उत्तराखण्डबाट सुरू भएको आन्दोलन सन् सत्तरीको दशकमा भारतको हरेक पहाडी क्षेत्रमा फैलिएको थियो।
पर्यावरणलाई स्थायी सम्पत्ति मान्ने उनलाई भारतमा पर्यावरण गान्धी पनि भन्ने गरिन्छ । ‘रुख काट्नेहरूले लगाउन पनि जान्नुपर्छ’ भन्ने गर्थे । चिप्को आन्दोलनको कारण उनी विश्वभर वृक्षमित्र नामले प्रसिद्ध थिए।
भारत सरकारले बहुगुणालाई पद्मश्री (सन् १९८१) र पद्म विभूषण (२००९) पुरस्कार प्रदान गरेको थियो। उनी अमेरिकाको फ्रेंड ऑफ नेचर नामक संस्थाबाट सन् १९८० मा पुरस्कृत भएका थिए। उनी धेरै पुरस्कार र सम्मानबाट सम्मानित भएका थिए ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा करिब दुई तिहाई मत पाएर सरकार बनाउन तयारी गरिरहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को… 
पोखरा : प्रकृति, वन्यजन्तु र वनस्पति संरक्षण अधिकारमा आधारित हुनुपर्ने यस क्षेत्रका अधिकारीहरुले जोड दिएका छन् । अधिकारमा आधारित संरक्षण… 
सन् २००० अघि सम्म हिउँको थुप्रो मात्र रहेको कास्कीको मादी गाउँपालिका सिक्लेस स्थित हुँगु क्षेत्रको हिउँको थुप्रो त्यसपछिका वर्षमा… 
नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो र डब्लु डब्लु एफ नेपाल बीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ ।… 
एशियाको जलभण्डार — हिन्दुकुश हिमालय — जोगाउने र जगाउने उपायबारे पोखरामा शुक्रबार देखि ४ दिन मन्थन हुँदै छ ।… 
पोखरा : ‘सिक्लेसैको सेतो टापी अन्नपूर्ण हिमाल’, शिर्षकको संरक्षण म्युजिक भिडियो पोखरामा सार्वजनिक गरिएको छ । प्रकृति, जैविक विविधता,… 
नेपालमा बाघको संख्या कति छ भन्ने तथ्यांङ्क सकलन गरी संरक्षणमा योजना बनाउन पुस ३ गते देखि सुरु भएको बाघ… 
नेपालमा तिब्बती खैरो भालुको अनुवंशिक पहिचान पुष्टि भएको छ । पोखराका ऋषि बरालले तिब्बती खैरो भालु (Brown Bear) को…