दसैंमा पिङ


     नेचर न्युज    
     असाेज ३० गते २०७८ मा प्रकाशित


नेपालीकाे चाड दसैंमा पिङको धेरै नै महत्त्व छ । वर्षमा एकपटक जमिन छोड्नु पर्छ भन्ने मान्यताले पनि दसैंमा पिङ खेलेर रमाइलो गर्ने परम्परा चल्दै आएको छ ।

पिङ केटाकेटी मात्र होइन आमा, बुवा, हजुरआमा, हजुरबाले टीकोको दिन धर्ती छाड्नुपर्छ भन्ने मान्यताका आधारमा एकपटक पिङ खेलेर रमाइलो गर्ने चलन छ । दसैंमा पिङ मुख्यत दुई प्रकारका पाइन्छन् लिङ्गे र रोटे । लिङ्गे पिङ दुई तिर दुई दुईवटा बास गाडेर बिचमा बाँस तेसारेर लठ्ठो बाँधेर पिङ बनाइन्छ । पहिले पहिले बाबियाको लठ्ठो बुन्ने चलन थियो हिजो आज प्लास्टिकको डोरीको लठ्ठो पाइन्छ । रोटे पिङ भने काठको बनाइन्छ ।

पोखरामा पहिले पहिले चोक चोकका खाली मैदानमा लिङ्गे र रोटे पिङ बनाउने चलन थियाे । घरघरमा भने केटाकीहरुकालागि सानाे पिङ बनाउने चलन थियो ।  दसैंमा केटाकेटीहरू पिङ खेलेर रमाउँथे । पछिल्लो समयमा भने फाट्ट फुट्ट मात्र पिङ राखेको देख्न सकिन्छ । हिजो आजका बालबालिका धेरै जसो कम्प्युटर र मोबाइलमै व्यस्त हुने गर्दछन् । गाउँ घरका युवाहरु विदेश पलायन भएका छन् । यसैले पनि पिङ बनाउने जनशक्तिकाे अभाव भएकाे पाेखरा १८ की गितामाया तामाङले बताइन् । पहिले पहिले पिङ राख्ने र रमाइलाे हुने क्षेत्र यति बेला सुनसान रहेकाे पाेखरा १८ ग्यारजातीकी विष्णुमाया बरालले सुनाइन् ।

पाेखराकाे ठूलाखेतमा पिङमा रमाउँदै विद्दार्थी । फाइल फाेटाे