प्रकृति

खियालो बिरालोको अनुसन्धान र संरक्षणमा चुनौती

२८ मार्च, सन् २०१२ बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज l क्लिफार्ड नाम गरेका पर्यटक स्थानीय प्रकृति पथप्रदर्शक  रामजन चौधरीसँग जिप सफारीमा निस्किएका थिए । जिपमै पनि लामो यात्रा गरे पछि थाकिने, उनी पनि थाकेl जङ्गलको बिचमा एक छिन जिप रोकियो l उनले झाडीतिर खस्र्याक गरेको सुने l क्यामेरा तेर्साए, क्लिक क्लिक l बिरालो जस्तो देखिने त्यो तस्बिर ‘खियालो बिरालो’को  रहेछl नेपालमा पाइने वन बिरालाहरूको सङ्ख्या यो सँगै १२ पुगेको थियो l उनीहरू निकै खुसी भएका थिए l  प्राय रुखहरूमा  बस्न रुचाउने यो… पुरा पढौ

गाइने किराका कुराहरु

सानोमा यसको पछिल्लो भागमा मसिनो धागो बाँधेर छोड्दा आनन्द लाग्थ्यो। यसलाई हेलिकप्टर भन्यो अनि पछि पछि दगुर्‍यो। तर आजभोलि गाइने किराहरु देख्न पनि गाह्रो भैसक्यो। यसलाई नचिन्ने मानिसहरु सायदै होलान्। यिनको लामो शरीर, पारदर्शी पंखेटाहरु तथा ठूलाठूला आँखाहरु हुन्छन्। यिनीहरु किरा हुन्। यसलाई खेतारी,पानी टिपुवा, टुकली, फिरफिरे, झ्यालिन्चा आदि नामले समेत चिनिन्छ। टाउको ठूलो भएको कारणले कसै-कसैल घन टाउके किरा समेत भन्दछन्। यिनीहरु तातो मौसममा तथा पानी आसपासको क्षेत्रमा बस्न रुचाउने गर्दछन्। यिनीहरुले मानिसलाई कुनै नोक्सानी गर्दैनन्। आउनुस् यसका केही… पुरा पढौ

गैँडा तस्करीमा संलग्न पक्राउ

चितवन: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले गैँडा चोरी सिकार गरेको आरोपमा चालु आर्थिक वर्षमा २४ जनालाई पक्राउ गरेको छ । पछिल्लो पटक सोही मुद्दामा फरार रहेका एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरी अदालत पेस गरिएको निकुञ्जका सूचना अधिकारी लेकेन्द्र अधिकारीले जानकारी दिए ।  उनका अनुसार पक्राउ पर्नेमा धादिङका ४५ वर्षीय राजकुमार श्रेष्ठ भनिने कविराज श्रेष्ठ रहेका छन् । उनलाई यही वैशाख २३ गते चितवनको कविलासबाट पक्राउ गरिएको उनले जानकारी दिए । पक्राउ गरिएका उनलाई जिल्ला अदालत पेस गरिएको र अदालतले २ लाख ५० हजार… पुरा पढौ

नेपालको प्राकृतिक वनमा पहिलो पटक गरिएको रुखको अल्ट्रासाउन्ड

मामाघरको त्यो सम्झना ‘यो रुख कति बेला ढल्ने हो, घर गोठ र मान्छे कतिखेर च्याप्ने हो भरै भएन l हावाहुरी आएको बेलामा त सुत्नै नसकिने भो । लौ न भान्जा, वन कार्यालयमा भनेर काट्ने व्यवस्था मिलाउन पर्‍यो।‘ करिब २५ वर्ष अघि  मामाले आफ्नो घर नजिकैको ठूलो रुख देखाउँदै भन्नु भएको अहिलेजस्तै लाग्छ l तर मैले गर्न सक्ने केही पनि थिएन l त्यो रुख साँच्चै धोद्रो थियो कि थिएन ? बूढो थियो कि थिएन ? हावाको चापलाई थेग्न सक्थ्यो कि सक्थेन… पुरा पढौ

यस कारण मलाई मन पर्ने चरा गिद्ध

नेपाली युवा पछिल्लाे समयमा चरा हेर्ने, चराकाे तस्बिर खिच्न तर्फ आकर्षित हुँदै गएका छन् । युवाहरु फरक फरक चराकाे तस्बिर खिच्न रुचाउँछन् । काेही युवा भने आफूलाई मनपर्ने कुनै चरा हेर्न टाढा टाढासम्म पुग्छन् । मान्छेलाई आ-आफ्नै कारणले फरक फरक चरा मन पर्छ । सबै मान्छेलाई एउटै चरा मन पर्ने कुरै भएन । विदेशी पर्यटक पनि नेपालमा चरा हेर्न आउँछन् । युराेप, अमेरिकन पर्यटक चरा हेर्न बढी रुचाउँछन् । पछिल्लाे समयमा चिनियाँ पर्यटक पनि चराकाे तस्बिर खिच्न मात्र पनि नेपालमा… पुरा पढौ

तीन मुक्तक

evolution
चोक चोकमा चाँप बनाएरउस्तै रँग र नाप बनाएरए मुर्ख ! भोक मेटिँदैन तिम्रोप्लास्टिकका आँप बनाएर वन डढेको डढ्यै छकोरोना बढेको बढ्यै छभेन्टिलेटर कहाँ छ हजुरप्रकृति मरेको मर्‍यै छ उल्लुहरू मुर्ख हुँदैनन्गिद्धहरू दुष्ट हुँदैनन्मान्छे हो असन्तुष्ट सधैँप्रकृतिका स्वार्थ हुँदैनन् (अमृत पौडेल, वातावरण संरक्षण विषयमा जर्मनमा स्नातकोत्तर गरिरहेका छन् l उनी वन, वन्यजन्तुको अनुसन्धान र संरक्षणमा रुचि राख्छन् ) पुरा पढौ

हिउँ चितुवाको आक्रमणबाट ५७ भेडा, च्यांग्रा मरे

जोमसोम । मनाङ र मुस्ताङमा हिउँ चितुवाकाे आक्रमणबाट ५७ वटा भेडा र च्यांग्रा मरेका छन् । हिउँ चितुवाकाे आक्रमणबाट वैशाख ८ गते मनाङमा ४५ वटा र मुस्ताङमा वैशाख १९ गते १२ वटा च्यांग्रा मारेकाे इलाका संरक्षण कार्यालय जोमसोमका प्रमुख ऋषि बरालले जानकारी दिए । मुस्ताङकाे तेताङ गाउँका किसान नसाक्या गुरुङले पालेकाे खोरमा हिउँ चितुवा पसेर १२ च्यांग्रा मारेको हाे। ११ वयस्क भाले र एउटा वयस्क पोथी गरी १२ च्यांग्रा मारेको स्थानीय किसानले बताएका छन्। पाठापाठी छुट्टै खाेरमा राखिएकाेले हिउँ चितुवाकाे आक्रमणबाट बचेका… पुरा पढौ

जंगलको डढेलो बस्तीमा फैलदा रोल्पामा ४१ घर गोठ नष्ट

आगोलागीबाट १६ वटा बाख्रा, ७ वटा गाई, बंगुर जलेर मृत्यु रोल्पा : जंगलको डढेलो बस्तीमा फैलदा रोल्पामा ४१ घर र गोठ नष्ट भएका छन् । बस्तीमा पसेको आगोलागीबाट त्रिवेणी गाउँपालिका २ पिराले गाउँका घर गोठ जलेर नष्ट भएको हो । जस्तापाताको छानो भएका केही घरबाहेक गाउँका सबै घरगोठ सखाप भएको रोल्पा प्रहरी प्रमुख डिएसपी नरेशराज सुवेदीले जानकारी दिए । बस्ती नै जलेपछि स्थानीय ३५ घरपरिवार खुला आकाशमुनि बसेका छन् । डढेलोबाट स्थानीयले ज्यान जोगाउन सफल भए पनि घरभित्रको अन्नपात, लत्ताकपडा,… पुरा पढौ

सरसफाइमा युवा : अरुलाई दोष नदिऊ, आफैंबाट सुरु गरौं

पोखरा देशकै सबैभन्दा धेरै पानी पर्ने सहर हो । पोखरामा ठुलो वर्षा भएसँगै पानी सडकमा जम्मा भएर खोलाझैँ बग्छ । त्यही सडकको पानी बुलौदी खोला, फिर्के खोला  हुँदै कि त फेवामा मिसिन्छ कि त सेती नदीमा गएर टुङ्गिन्छ। सडक किनार, ढल, नहर, खोलामा जथाभाबी रूपमा फ्याँकिएका प्लास्टिकजन्य फोहोर, सिसा, मरेका कुकुर, बिरालाे समेत बगेर फिर्के खोला लगायत तालमा मिसिने खोला, ढल हुँदै तालमा सोझिन्छ । उसै गरी सेती नदी तर्फ पनि फोहोर मिसिन्छ । पोखराको विन्ध्यवासिनी, बागलुङ बसपार्क, सिद्धार्थ चोक, पर्स्याङ  ,… पुरा पढौ

वन डढेलोका फाइदा पनि छन् !

यतिखेर तराईदेखि हिमालसम्मका डढेलोका  तस्बिरहरूले विरक्त बनाएको छ l त्योभन्दा बढी सामाजिक सञ्जाल डढेको छ l आगो लाग्दै गरेका, धुवा निस्किरहेको, बस्तीमै आगो छिरेको तस्बिरहरू छ्यापछ्याप्ती छन् l मानिस मरेका छन्, प्रदूषणले हायलकायल भएका छन्, गाईवस्तु मरेका छन्, वन मासिएको छ l वन्यजन्तु मरेको त अभिलेख नै छैन l कति घाइते भए होलान्, कतिका बचेरा मरे होलान्, ओथारो बस्दै गरेको फुल निक्कै नोक्सान भयो होला l बर्सेनि जाने डढेलोको नियन्त्रणका  लागि कति सरोकारवालाहरू असर न्यून गर्न लागिरहेका पनि छन् l… पुरा पढौ