फेवाताल पुरिनबाट जोगाउन बनाइएको ड्याम नै बिरामी

फेवाताल पुरिनबाट जोगाउन बनाइएको सिल्टेसन ड्याम बाढीले बगाएको छ । फेवातालको मुहान पोखरा २३ हर्पन खोलामा एक वर्ष अघि बनेको ड्याम बुधवार राति भत्केको हो । ड्याम भत्केपछि खोला ठूलाखेतको बस्ती नजिकै भएर बगेको छ ।

ड्याममा थुप्रिएको गेगर, कमेरो लगायत बाँध भत्केपछि हर्पन खोला हुँदै तालमा थुपारेको छ । तालको मुहान क्षेत्रमा गएको पहिरो पनि खोला हुँदै तालमा मिसिँदा फेवा हिलाम्य भएको छ । तालको मुख्य खोला हर्पन, अधेरी खोला, बेतयानी खोला लगायतका खोला हुँदै मुहान क्षेत्रमा वर्षा याममा गएको पहिरो तालमा मिसिँदा ताल बर्सेनि साँगुरिँदै गएको छ ।

यसरी तालमा बर्सेनि १ लाख २४ हजार मेट्रिक टन गेग्र्यान फेवामा पुग्ने तथ्याङ्क छ । यसरी तालमा जाने गेग्र्यान रोकेर ताल पुरिनबाट जोगाउन एक वर्ष अघि ड्याम बनेको हो । २०७६ पुसमा बनाउन सुरु भएका ४ वटा ड्याम २०७७ को साउनमा तयार भएका थिए । हर्पन खोलाको साथै अधेरी खोला, बेतयानी खोला र लौरुक खोलामा ताल जोगाउन सिल्टेसन ड्याम बनाइएको हो । ताल जोगाउन बनाइएको ड्याम निर्माणकै क्रममा स्थानीयले कमजोर बनाएको भन्दै विरोध गरेका थिए । 

पानीको चाप र करेन्टको तुलनामा बाँध निकै कमजोर गरी सिमेन्टको जडान गरेको डुङ्गाको गाह्ये लगाएर सामान्य रूपमा बनाइएपछि स्थानीयले रड प्रयोग गरेर कङ्क्रिटको सेयरवाल लगाउन माग गरेको स्थानीय विष्णु दहालले सुनाए । विज्ञ टोलीको समेत सुझाव नमान्दा बस्ती र ताल दुवै जोखिममा परेको स्थानीयले बताएका छन् । अरू सिल्टेसन ड्याम पनि निर्माणकै क्रममा कम गुणस्तरको भएको स्थानीयले बताएका थिए ।

 २०७६ पुस महिनादेखि बनाउन सुरु भएको ड्याम साउन महिनामा निर्माण सकिएको थियो । गण्डकी प्रदेश सरकार र पोखरा महानगरपालिकाको संयुक्त रुपमा २८ करोड १६ लाख रुपैयाँमा हर्पन खोला, अधेरी, लौरुक र बेतयानी खोलामा गरी चार ड्याम बनेका हुन् ।