बेमौसमी वर्षाले तनावमा किसान (फाेटाे फिचर)


     नेचर न्युज    
     कार्तिक ३ गते २०७८ मा प्रकाशित


बेमौसमी वर्षाको कारण देशभर मानवीय, भौतिककाे साथै पशु चौपायामा पनि क्षति पुगेको छ । बाढी, पहिरो र डुबानका कारण देशभर यस्तो क्षति पुगेको हो । पहिरोको कारण सडक र हवाई यातायातसमेत प्रभावित भएका छन् । वर्षाको कारण विराटनगरको विमानस्थल डुबानमा परेपछि उडानहरू हुन सकेको छैन । 

बेमौसमी वर्षाको कारण धान खेतमा क्षति पुगेकाे छ । यसैले देशभरका किसान तनावमा परेका छन् । तराईमा काटेको, भित्रयाउन ठिक्क परेको धान डुबानमा परेपछि अन्नको भण्डारकाे रुपमा परिचिच क्षेत्रका किसान चिन्तामा छन् । देशभरका अन्य गाउँ, शहरका किसानको पनि उस्तै चिन्ता छ । कास्कीमा पनि छिटो पाक्ने स्थानीय जात र हाइब्रिड धानमा बढी क्षति पुगेको पोखरा महानगरपालिकाका कृषि तथा पशु विकास महाशाखा प्रमुख मनहर कडरियाले बताएका छन् । काटेर खेतमा सुकाएका धान पानीले भिज्दा टुसा पलाएको छ । 

वर्षाकाे कारण भिजेर टुसा पलाकाे धान ।

पोखराको हेमजा, लेखनाथमा वर्षाले भित्राउन ठिक्क परेको धानलाई बढी क्षति पुगेको हो । पोखरा पामे लगायतका क्षेत्रमा पनि छिटो पाक्ने काटेको धानमा क्षति पुगेको छ । आफ्नो परिवारले २० रोपनी क्षेत्रफलमा लगाएको जितेन नामक हाइब्रिड धानलाई वर्षाले क्षति पु¥याएको पोखराको पामे स्थित चौबिसे बगरकी चन्द्रकला तिमिल्सिनाले बताइन् । काटेर खेतमा सुकाएको तिमिल्सिनाको खेतको धान चिसोको कारण उम्रेर टुसा पलाएको छ । 

असार १० गते रोपेको धान दसैँको भोलिपल्ट काटेर खेतमा सुकाएकोमा काटेको भोलिपल्ट देखि परेको पानीले धानको बाला नै टुसा पलाएको हो । वर्षाको कारण पोखराका विभिन्न क्षेत्रमा धानमा पुगेको क्षतिको अनुगमन गर्न र किसानलाई दुःखमा साथ छौंं भन्ने हौसला दिन पुगेको कृषि महाशाखाका प्रमुख कडरियाले क्षतिको अवस्था हेरेर सरकारले दिने अनुदानका कार्यक्रममा प्राथमिकता दिइने बताए ।

वर्षाकाे कारण काटेकाे धानमा पुगेका क्षति देखाउँद किसान तिमिल्सिना।

बेमाैसमी वर्षाले धानमा पुगेकाे क्षतिकाे अवलाेकन गर्दै पाेखरा महानगरपालिका कृषि महाशाखा प्रमुख कडरिया ।

पाेखराकाे लेखनाथकी किसान पनीले बिगारेकाे धान हेर्दै ।

जोगियो पोखरेली जेठोबुढो धान

हाइब्रिड र स्थानीय जातका छिटो पाक्ने धान भन्दा ढिलो गरी पाक्ने पोखरेली जेठोबुढो धानलाई भने बेमौसमी वर्षाले त्यति ठूलो असर गरेको छैन । जेठोबुढो धान पाक्न ठाउँ हेरी १५० दिन वा त्यो भन्दा केही बढी समय पनि लाग्ने पोखरा महानगरपालिका कृषि महाशाखा प्रमुख कडरियाले बताए । अलि बढी चिसो, ढाप खेतमा जेठोबुढो धान पाक्न सुख्खा ठाउँमा भन्दा धेरै समय लाग्दछ ।

पोखरामा कुल धान खेतीको ४० प्रतिशत जेठोबुढो धान लगाइन्छ । जेठोबुढो जतिकै समय लाग्ने गुर्दी, पहेँले लगायतका धान पनि पोखरामा लगाइन्छ । जेठोबुढो धान लगायतका स्थानीय जातका पाक्न धेरै समय लाग्ने भएकाेले वर्षाले असर नपरेको बताइएको छ । 

पोखराको फेवाफाँट जेठोबुढो धानको पकेट क्षेत्र हो । यस क्षेत्रका फाँटमा अनुगमन गर्दा एक दुई प्रतिशत जेठोबुढो धान लड्ने बाहेक अन्य समस्या नदेखिएको कडरियाले जानकारी दिए । पाक्ने बेलाको धान लड्दा भने कुल उत्पादनको २० प्रतिशत सम्म कम फल्ने उनले बताए । लडेको धान टटलो मात्र हुने हुँदा यस्तो समस्या देखिने गरेको किसानले बताएका छन् ।