वन्यजन्तु

बेलवास बुटवल निवासी ऋषभ अर्याल जालीमा अल्झिएको सर्प देखेपछि आत्तिए । कसरी उद्धार गर्ने होला भनेर चिन्तित बने । उनले आफ्नो साथी सुमन घिमिरेलाई फोटोसहित सूचना उपलब्ध गराए । साथसाथै उनले बुटवल आसपासमा कोही सर्प उद्धारकर्ताको फोन छ भने दिनुहोस् समेत भने । उक्त सूचना घिमिरेले भोइस अफ नेचर नामक फेसबुक समूहमा राखे । सामाजिक सञ्जाल ‘सेभ स्नेक सेभ नेचर’ तथा ‘हप्स नेपाल’ मा समेत पोष्ट भयो । फोटोसहित बुटवल आसपासमा सर्प उद्धारकर्ता भए ऋषभलाई सम्पर्क गर्न अनुरोध पनि गरे… पुरा पढौ

गोरखा: गोरखाको आरुघाट गाउँपालिका ९ बाट स्तनधारी वन्यजन्तु कालो सालकको उद्धार गरिएको छ। आरुघाट पुल नजिकैबाट कालो सालकको उद्धार गरिएको डिभिजन वन कार्यालय गोरखाका सूचना अधिकारी महेश पौडेलले जानकारी दिए। सालक भेटिएपछि स्थानीयको सूचनाको आधारमा वन कार्यालय र इलाका प्रहरी कार्यालयबाट गएको संयुक्त टोलीले सोमबार सालकको उद्धार गरेको हो।  उद्धार गरिएको सालक गोरखा नगरपालिका स्थित सामुदायिक वन क्षेत्रमा छाडिएको डिभिजन वन कार्यालय गोरखाका सूचना अधिकारी पौडेलले बताए। सो सामुदायिक वन क्षेत्र सालकका लागी उपयुक्त वासस्थान भएकोले त्यस वन क्षेत्रमा छाडिएको पौडेलले… पुरा पढौ

भएको के थियो ? जेठ ८, २०७८ को बिहान ११ बजे अस्मिता अर्यालले घाइते सारसको बारेमा के गर्ने होला भनेर इमेल गरिन्। उक्त घाइते सारसको अवस्था नाजुक थियो।  स्थानीयले घाइते अवस्थामा एक दिनअघि मात्र उक्त सारस देखेका थिए। ‘यस्तो लकडाउनको बेलामा कसले उद्धार गर्ला र ?’ सबैलाई यस्तै लागेको थियो । उक्त चरा वास्तवमा भन्ने हो भने मृत्यु कुरेर बसेको जस्तो लागिरहेको थियो। यसरी जानकारी भयो सबैलाई रुपन्देही जिल्लाको सैनामैना-४, कुस्मा चोकदेखि २ सय मिटर दाहिनेतिर थियो त्यो सारस।   ‘कसैले… पुरा पढौ

चराहरू शान्त वातावरणमा बस्न रुचाउँछन् । ताल, पोखरी, नदी, खोला, वन क्षेत्र चराका लागि स्वर्ग नै मानिन्छ । पछिल्लो समयमा देशभरका प्राकृतिक सम्पदा मानव अतिक्रमणमा परेका छन् । यसैले चराका  वासस्थान पनि  मासिँदै गएका छन् । राजधानी काठमाण्डौको बागमती नदी प्रदुषणका कारण त्यहाँ पाइने रैथाने चरा हराउँदै गएको चरा विज्ञहरू  बताउँछन् । पछिल्लो  समयमा पोखराको फेवाताल पनि मानव अतिक्रमणले त्यहाँका रैथाने चरा पनि हराउँदै गएका छन् । सुनसरी जिल्लाको बर्जु गाउँपालिकाको चिम्डी (बर्जु) ताल चराका लागि स्वर्ग जस्तै छ ।… पुरा पढौ

पोखरा । नेपालका चराहरूको अध्ययन र संरक्षण क्षेत्रका अग्रज हरिशरण नेपाली रहेनन् l  उनी ‘काजी दाइ’ को नामले विख्यात थिए l उनको नेतृत्वमा  सन् १९८२ मा ‘नेपाल पन्छी संघ’ को स्थापना भएको थियो l तर त्यस बेला सो संस्थालाई ‘चरा अवलोकन क्लब’का नामले चिनिन्थ्यो l ‘लाइफटाइम एचिभमेन्ट अवार्ड’, ‘प्रबल गोरखा दक्षिण बाहु’ लगायत उनले अनगिन्ती पुरस्कार र सम्मानहरु  प्राप्त गरेका छन् l पहिलो पटक उनले चराको नमुना सन् १९५६ मा संकलन गरेका थिए l ६० वर्षको अवधिमा उनले करिब ५ सय ७५… पुरा पढौ

सन् २०१९  अप्रिल ९ मा भारतीय सेनाको एक समूहले मकालु आधार शिविरमा यति (हिममानव) को पाइला भेटिएको फोटो ट्विटरमा राख्ने बित्तिकै भाइरल बन्यो। विश्वका चर्चित बीबीसी, एबीसी, न्युयोर्क टाइम्स, नेसनल जिओग्राफिक लगायतले प्राथमिकताका साथ समाचार बनाए। नेपालमा समाचार नबन्ने कुरै थिएन। तर, तत्कालै राष्ट्रिय निकुन्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका महानिर्देशक मानबहादुर खड्काले कान्तिपुर दैनिकलाई भारतीय सेनाले आधार बिना नै यतिको पाइला भनेर होहल्ला गरेको बताए। सोही विषयमा हाकाहाकीले लेख्यो ‘तीन वर्षअघि फ्रान्सेली टोलीले पनि उक्त क्षेत्रमा यस्तै पाइला देखेर ‘यति’को… पुरा पढौ

प्राकृतिक वातारणमा अन्य जीव भन्दा फरक तरिकाले जीवन जिउने चमेराको बारेमा अध्ययन अनुसन्धान भएका छन् । अहिलेसम्मको अनुसन्धानले चमेराहरूले उड्नको लागि आफ्नो ध्वनि/आवाज  प्रयोग गर्ने कुरा प्रमाणित गरेको  छ l  जब चमेरा उड्ने बेला निकाल्ने आवाजहरू  कुनै वस्तुमा ठोकिएर फर्कन्छन् तब चमेराले त्यो प्रतिध्वनिको आधारमा कस्तो वस्तु हो र कति टाढा छन् भन्ने निर्क्योल गर्छन् l यही प्रक्रियालाई प्रयोग गर्दै उनीहरू उड्ने गर्दछन् l वैज्ञानिकहरू के कुरा जान्न चाहन्थे भने चमेरा हुर्कदैं जाँदा त्यो क्षमता बढाउँदै जान्छन् या जन्मसिद्ध प्राप्त… पुरा पढौ

२८ मार्च, सन् २०१२ बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज l क्लिफार्ड नाम गरेका पर्यटक स्थानीय प्रकृति पथप्रदर्शक  रामजन चौधरीसँग जिप सफारीमा निस्किएका थिए । जिपमै पनि लामो यात्रा गरे पछि थाकिने, उनी पनि थाकेl जङ्गलको बिचमा एक छिन जिप रोकियो l उनले झाडीतिर खस्र्याक गरेको सुने l क्यामेरा तेर्साए, क्लिक क्लिक l बिरालो जस्तो देखिने त्यो तस्बिर ‘खियालो बिरालो’को  रहेछl नेपालमा पाइने वन बिरालाहरूको सङ्ख्या यो सँगै १२ पुगेको थियो l उनीहरू निकै खुसी भएका थिए l  प्राय रुखहरूमा  बस्न रुचाउने यो… पुरा पढौ

सानोमा यसको पछिल्लो भागमा मसिनो धागो बाँधेर छोड्दा आनन्द लाग्थ्यो। यसलाई हेलिकप्टर भन्यो अनि पछि पछि दगुर्‍यो। तर आजभोलि गाइने किराहरु देख्न पनि गाह्रो भैसक्यो। यसलाई नचिन्ने मानिसहरु सायदै होलान्। यिनको लामो शरीर, पारदर्शी पंखेटाहरु तथा ठूलाठूला आँखाहरु हुन्छन्। यिनीहरु किरा हुन्। यसलाई खेतारी,पानी टिपुवा, टुकली, फिरफिरे, झ्यालिन्चा आदि नामले समेत चिनिन्छ। टाउको ठूलो भएको कारणले कसै-कसैल घन टाउके किरा समेत भन्दछन्। यिनीहरु तातो मौसममा तथा पानी आसपासको क्षेत्रमा बस्न रुचाउने गर्दछन्। यिनीहरुले मानिसलाई कुनै नोक्सानी गर्दैनन्। आउनुस् यसका केही… पुरा पढौ

चितवन: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले गैँडा चोरी सिकार गरेको आरोपमा चालु आर्थिक वर्षमा २४ जनालाई पक्राउ गरेको छ । पछिल्लो पटक सोही मुद्दामा फरार रहेका एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरी अदालत पेस गरिएको निकुञ्जका सूचना अधिकारी लेकेन्द्र अधिकारीले जानकारी दिए ।  उनका अनुसार पक्राउ पर्नेमा धादिङका ४५ वर्षीय राजकुमार श्रेष्ठ भनिने कविराज श्रेष्ठ रहेका छन् । उनलाई यही वैशाख २३ गते चितवनको कविलासबाट पक्राउ गरिएको उनले जानकारी दिए । पक्राउ गरिएका उनलाई जिल्ला अदालत पेस गरिएको र अदालतले २ लाख ५० हजार… पुरा पढौ