जलवायु-परिवर्तन

२०६९ वैशाख २३ गते माछापुच्छ्रे गाउँपालिका स्थित सेती नदीको खारापानी क्षेत्रमा सधै झैँ दैनिकी चलेको थियो । पिकनिक खान, तातोपानीमा रमाउन आउने आन्तरिक र विदेशी पर्यटक आउने क्रम सुरु भइरहेको थियो । खारापानी बजारका रेस्टुरेन्टहरूमा घुम्न आउनेकालागि खानाको परिकार तयार पारिरहेका थिए । पिकनिक आउने युवा विद्यार्थी सेती किनारमा कोही खाना तयार पार्दै थिए । कोही वरपरको सुन्दर वातावरणमा रमाइरहेका थिए । यतिकैमा पौने दश बजे तिर अन्नपूर्ण हिमालय क्षेत्रबाट ठूलो बाढी आयो खारापानी बजार मात्र होइन सेती वरपरका सबै क्षेत्र… पुरा पढौ

विश्वको उच्च शिखर सगरमाथा सहित ८ हजार मिटर भन्दा उच्च ८ वटा हिमाल भएको देश हो नेपाल । रेनस्याडो जोनको रूपमा चिनिएका हिमाल पारिका जिल्ला मनाङ, मुस्ताङ लगायतका जिल्लामा ठूलो पानी पर्ने क्रम बढेको छ । यसैले पहिले बाढी पहिरोबाट कम जोखिम मानिएका हिमाली जिल्ला मनाङ र मुस्ताङमा बाढी आएर ठूलो धनजनको क्षति समेत भएका छन् ।  जलवायु परिवर्तनको गहिरो प्रभावको रूपमा यसलाई लिन सकिन्छ । यसको साथै समयमै वर्षा नहुनु, अत्यधिक वर्षा भएर बाढी र पहिरो निम्तनु, मनसुन असामान्य… पुरा पढौ

यो तस्बिरमा देखिएको पानी भएको क्षेत्र फिर्केखोला हो । यही खोलाको पानी बग्ने जमिन समेत अतिक्रमणमा परेपछि पोखरा महानगरपालिकाले यहाँ बनेका संरचना आइतबारदेखि भत्काउन सुरु गरेको छ । फिर्केखोला अतिक्रमणमा मात्र परेको छैन । प्रदूषणको चपेटामा पनि परेको छ ।पोखराको मुख्य बजार भएर बग्ने फिर्केखाला बजारको फोहोर र खोलावरपरको बस्तीको फोहोर थेग्न नसकेर दुर्गन्धित बनेको छ । दुई दर्शक अघि सम्म स्थानीय नुहाउने, पानी समेत पिउन प्रयोग हुने खोला अतिक्रमण गरेर बस्ती बस्ने क्रम बढ्नुको साथै पोखरा बजारको ढल र… पुरा पढौ

जलवायु परिवर्तनको असर महासागरमा देखिन थालेको विभिन्न अध्ययनहरूले देखाएका छन् । विश्वमा तापक्रम वृद्धिले नेपालका हिमाल कालापत्थरमा परिणत हुने क्रम बढेको छ ।  हिमतालहरू पग्लने, विस्फोट हुने क्रम तीव्र मात्र भएको छैन यसले हिमाली जनजीवनमा पनि प्रभाव पार्न थालेको छ । पानीका स्रोत सुक्दा बस्ती नै अन्यत्र सर्नु पर्ने अवस्था पनि मुस्ताङ लगायत हिमाली जिल्लाका साझा समस्याको रूपमा देखा पर्दै गएको छ । यस्तै समस्या महासागरमा पनि पर्दै गएको हालै युरोपेली सङ्घ अन्तर्गत जलवायु निगरानी निकायले बताएका छन् । तापक्रम वृद्धिले… पुरा पढौ

पोखरा : जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा प्रकृति प्रकोपका घटना बढ्न थालेको विषयमा पोखरामा सम्पन्न भएको अन्नपूर्ण जलवायु सम्मेलनले १५ बुँदे माछापुच्छ्रे घोषणापत्र–२०८३’ जारी गर्दै जलवायु परिवर्तनको जोखिम न्यूनीकरण र अनुकूलनका लागि साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ । सेतीबाढीमा ज्यान गुमाएकाको सम्झनामा अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रको कास्कीको खारापानीमा बनाइएको स्मृति स्तम्भ । तस्बिरहरु : कृष्णमणि बराल गण्डकी प्रदेश सरकार, वन तथा वातावरण मन्त्रालय, पोखरा महानगरपालिका, माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण गाउँपालिकासहित विभिन्न संघसंस्थाहरुको आयोजनामा भएको दुई दिने ‘माछापुच्छ्रे संवाद’ पछि यो घोषणापत्र सार्वजनिक… पुरा पढौ

गण्डकी जलाधार जलवायु उत्थानशील आयोजना अन्तर्गत गण्डकी नदी बेसिनको  जल मोडेल समायोजन विषयमा सरोकारवाला संग बुधबार पोखरामा साझेदारी गोष्ठी सम्पन्न भएको छ।  गण्डकी नदी बेसिनमा समुदाय र पारिस्थितिक प्रणालीको जलवायु उत्थानशीलता अभिवृद्धि गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्यसहित काम अघि बढिरहेको छ। गोष्ठीमा विभिन्न मन्त्रालयका प्रतिनिधिहरू, प्राविधिक समिति सदस्यहरू, विषय विज्ञहरू, प्राज्ञिक क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू, विकास साझेदार संस्थाहरू तथा अन्य सरोकारवाला निकायहरूको सहभागिता रहेको आयोजकले बताएका छन् । कार्यक्रममा गण्डकी प्रदेश नीति तथा योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा कृष्णचन्द्र देवकोटाले गण्डकी प्रदेश सरकारले जलवायु जलवायु अनुकूलन… पुरा पढौ

खडेरी, हावाहुरीको मौसम चैत, वैशाखमा नेपालमा धेरै डढेलो लाग्ने गर्दछ् । यो मौसममा हरेक वर्षको चैत महिना वन डढेलोको उच्च जोखिममा रहने गर्छ । तर गत चैतमा भने डढेलोको घटना थोरै मात्र घट्यो । मनसुन पूर्वनै औसतभन्दा बढी वर्षा भएकाले अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा गत चैतमा धेरै पानी परेकोले डढेलोका घटनामा गिरावट आयो । वन तथा भू–संरक्षण विभागले उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार २०७८ चैतमा ४६६ वटा डढेलोका घटना दर्ता भएका थिए । यो संख्या २०७९ चैतमा घटेर २६७ मा झरेको… पुरा पढौ

प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ मा करिब दुई तिहाई मत पाएर सरकार बनाउन तयारी गरिरहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को जलवायु संकट नियन्त्रण गर्न विश्व मञ्चमा नेपाललाई जलवायु कूटनीतिको नेताको रुपमा उभ्याउँदै हिमाल पग्लने समस्या र त्यसको क्षतिपूर्तिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय कोष आकर्षित गर्ने नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरिने निर्वाचनमा सर्वजर्निक गरिएको वाचा पत्रमा उल्लेख छ । स्वच्छ सहर र जलवायु कूटनीतिको विश्वव्यापी नेतृत्व गर्ने पनि उल्लेख गरिएको छ । विसं २०८७ सम्ममा वातावरणीय संकटलाई राष्ट्रिय सुरक्षाको अभिन्न अंग मान्दै काठमाडौं लगायत प्रमुख… पुरा पढौ

पोखरा : प्रकृति, वन्यजन्तु र वनस्पति संरक्षण अधिकारमा आधारित हुनुपर्ने यस क्षेत्रका अधिकारीहरुले जोड दिएका छन् । अधिकारमा आधारित संरक्षण र समुदायमा आधारित अनुगमन तथा सूचना प्रणाली विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा लो— घेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिका मुस्ताङका अध्यक्ष लोप्साङ छोम्पेल बिस्टले आदिवासी जनजातिले परापूर्वकालदेखि नै प्रकृति, वन्यजन्तु, वनस्पति र वातावरण संरक्षणमा योगदान दिएको बताउँदै यसैमा आधारित भएर संरक्षणको नीति नियम र कानुन बन्नु पर्ने जोड दिए ।  मुस्ताङको लोमान्थाङ क्षेत्रका आदिवासी ३५ सय वर्ष अघि देखि बस्दै आएको आफ्नै परम्परागत संस्कृति अनुसार नै… पुरा पढौ

सन् २००० अघि सम्म हिउँको थुप्रो मात्र रहेको कास्कीको मादी गाउँपालिका सिक्लेस स्थित हुँगु क्षेत्रको हिउँको थुप्रो त्यसपछिका वर्षमा विस्तारै हिउँ पग्लिँदै गएर हिउँ ताल बनेको छ । नेपालमा ४ हजार ५ सय मिटरमाथि मात्रै हिमताल भेटिए पनि यो ताल भने २४ सय ५० मिटरको उचाइमा रहेको छ ।   विश्वमा कम उचाइँमा हिमताल धेरै छन् । कफुचे हिमताल ७ हजार मिटर माथीको हिमाली क्षेत्रबाट खसेर बनेको विश्वकै कम उचाइँमा बनेको हिमताल रहेको दावी गरिएको छ । स्थानीय गुरुङ भाषामा ‘क’… पुरा पढौ