जलवायु-परिवर्तन

सहरीकरणको सिकार बन्दै भ्यागुता

सडकका कारण भ्यागुताहरूलाई जोखिम छ भन्ने कुरा त मानिसहरूलाई पहिल्यै थाहा थियो । अब यो अध्ययनले यस तथ्यलाई वैज्ञानिक रूपमै प्रमाणित गर्न मद्दत गरेको छ भन्छन अनुसन्धानकर्ताहरु। काठमाडौँका आदिवासी मानिने नेवार जातिभित्रका केही समुदायहरू हरेक वर्षको जनैपूर्णिमाका दिन भ्यागुतालाई पूजा गर्छन् र खाना खुवाउँछन् । यो चलनबारे जानकार हुनेबित्तिकै उभयचर र सरीसृप समूहका विभिन्न प्रजातिको अध्ययनमा संलग्न अनुसन्धानकर्मी चन्द्रमणि अर्याललाई हरेक वर्षायाम अझ रमाइलो लाग्न थाल्छ । तर, विगतका दुई मनसुन भने उनलाई पहिलेजस्ता रमाइला लागेनन् । बरु उनी चिन्तित भए ।… पुरा पढौ

माछापुच्छ्रे गाउँपालिकाको बजेट : जलवायु परिवर्तनको असर र न्युनिकरणकालागि ५ लाख

कास्कीको माछापुच्छ्रे गाउँपालिकाले आगामी वर्षका लागि ६३ करोड ३३ लाख ३१ हजारको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । गाउँपालिका उपाध्यक्ष सिता अधिकारीले प्रस्तुत गरेको बजेटमा सडक छेउछाउ बजार क्षेत्र सार्वजनिक क्षेत्र लगायतमा हरियाली प्रवर्धन कार्यक्रमका लागी ७ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। यसै गरी जलवायु परिवर्तनको असर र न्युनिकरणका उपायबारे जनस्तरमा सचेतनामूलक कार्यक्रमका लागी ५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । वन, वातावरण संरक्षण तथा विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धि योजना तथा कार्यक्रमका लागी जम्मा ६६ लाख ५० हजार रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ… पुरा पढौ

हिमाली क्षेत्रका गाउँलेहरू ठान्छन्– जलवायु परिवर्तन दैवी बदलाको संकेत हो

हिजो बिहान आकाशमा रातो बादल देखिएको थियो,” हिमाली जिल्ला ताप्लेजुङको वालुङ गाउँकी याकपालक पेम्बा भुटी शेर्पा भन्छिन्, “भोलि हिउँ पर्न सक्छ ।” नोभेम्बर २०२१ मा हामीले उनीसँग कुराकानी गरिरहँदा हिमपातबारे पूर्वानुमान गर्नुमा उनको निहित स्वार्थ पनि लुकेको थियो– उनका याकहरु तमोर उपत्यकाको उपल्लो छेउमा अवस्थित वालुङ क्षेत्रमा छरिएका थिए । पानी आउन सुरु हुनुभन्दा पहिले नै ती याकलाई नफर्काउने हो भने ती जनावरसँग उनको सम्पर्कविच्छेद हुनसक्छ । घाँसलाई बाक्लो हिउँले छपक्कै ढाकेपछि याकले त्यहाँ केही खान नपाएर भोकै मर्नसक्छन्। पेम्बाले… पुरा पढौ

डढेलोका कारण देशभर वायु प्रदूषण बढ्यो

देशका विभिन्न भागमा लागेको डढेलोका काण देशभर वायु प्रदूषण बढेको छ । जंगलमा लागेको डढेलोले हावामा धुँवा मिसिएको अवस्था छ । यस्तो अवस्थामा बेस्सरी आवा नचल्दा र पानी पनि नपरेको कारण प्रदूषण बढेको हो । वातावरण विभागका अनुसार मंगलबार दिउँसो सबैभन्दा धेरै वायु प्रदूषण पोखरामा छ । विभागका अनुसार मंगलबार पोखराको एयर क्वालिटी इन्डेक्स (एक्यूआई) २१७ रहेको छ । यस्तै सिमरामा र भरतपुरमा १६३ रहेको छ । कीर्तिपुस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालयको एक्युआई १५२ रहेको छ । हावामा प्रदूषणको मात्रा बढेसँगै काठमाण्डौं… पुरा पढौ

कोरोनाको कारण हिमाली देशहरुमा आर्थिक समस्या –प्रधानमन्त्री देउवा

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले कोरोना भाइरस महामारीका कारण विश्वका हिमाली देशहरुमा आर्थिक समस्या परेको बताएका छन् । काठमाडौंमा बुधबार आयोजित दीगो पर्वतीय विकासको अन्तर्राष्ट्रिय वर्षको सन्भर्दमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा बोल्दै प्रधानमन्त्री देउवाले नेपाल लगायतका हिमाली देशहरुको अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरबाट सहयोग भएमात्र सकिने बताए । प्रधानमन्त्री देउवाले विश्वमा मानव समुदायको भविश्य सुरक्षित गर्नकालागि विश्वव्यापी तापमान वृद्धि रोक्न आवश्यक रहेको बताए । यसकालागि तत्काल कदम चाल्न पनि उनले सुझाएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय वर्षको अवसरमा मुस्ताङमा माउण्टेन एड्भोकेसी समिट गर्न लागिएको पनि… पुरा पढौ

वायु प्रदूषणमा नेपाल विश्वको १० औं प्रदूषित मुलक

वायु प्रदूषणमा नेपाल विश्वकै १० औं प्रदूषित मुलुकमा परेको छ । गत सोमबार प्रकासिन वल्र्ड एयर क्वालिटी रिर्पोटमा नेपालको औसत एयर क्वालिटी इन्डेक्स (एक्यूआई) ४६ रहेको बताईको छ । यो इन्डेक्स डब्लूएचओको मापदण्डभन्दा ९ गुणाले बढी हो । स्विजरल्याण्न्डस्थित एयर क्वालिटी टेक्नोलोजी कम्पनीले हरेक वर्ष विश्वभरको एक्यूआई रिर्पोट निकाल्दै आएको छ । डब्लूएचओको मापदण्ड अनुसार हावामा पीएम २।५ को मात्रा प्रति घनमिटरमा ५ माइक्रोग्राम वा सोभन्दा कम हुनुपर्छ । स्विवरल्यान्डस्थित एयर क्वालिटी टेक्नोलोजी कम्पनीले हरेक वर्ष विश्वभरको एक्यूआई रिर्पोट निकाल्दै… पुरा पढौ

जलविद्युत आयोजनाले नदीमा १० प्रतिशत पानी छाडेनन् : गर्मी बढ्याे पानीमा आस्रीत जलचर देखिन छाडे

जलविद्युत आयोजनाले नदीको पानी प्रयोग गर्दा कम्तिमा दश प्रतिशत पानी जलचर र वातावरणकालागि नदीमै बग्न दिनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ। तर जलविद्युत आयोजनाले यो प्रावधान मान्ने गरेका छैनन् । हिउँदयाममा जलविद्युत अयाोजनाले नदीमा छाड्नु पर्ने पानीको मात्रा नछाड्दा नदी सुख्खा बढेकाे छ । हिउँदमा सुख्खा बढ्ने र वर्षायाममा बाढी आउँदा बस्ती नै जोखिममा पर्ने गरेको नदी आसपासमा बस्ने स्थानीयको गुनासो छ। यसरी नदी नै सुख्खा हुने गरी पानी टनेलमा पठाउँदा नदीका माछा हराउँदै गएको, जलचर र पानीमा आस्रीत वन्यजन्तु पनि देखिन… पुरा पढौ

न्यानो हुँदै गरेको हिउँद र सगरमाथा क्षेत्रका हिमनदीहरू

सन् २०२०को हिउँदमा काठमाडौँबाट १४४ किलोमिटर पूर्वमा रहेको कालिन्चोकको भ्रमण गर्दा हिमनदीविज्ञ सुदीप ठकुरीले अचम्म मानेका थिए। हिउँले ढाकिएका पहाड हेर्न खोज्ने काठमाडौँवासी माझ लोकप्रिय यो गन्तव्य विगतका वर्षहरूमा जस्तो सेताम्य थिएन। त्यस हिउँदमा उनले सगरमाथा क्षेत्रको दक्षिण पश्‍चिममा रहेको मकालु-वरुण क्षेत्रको भ्रमण पनि गरेका थिए । मध्यपश्‍चिमाञ्चल विश्‍वविद्यालयमा विज्ञान तथा प्रविधि संकायका डीन रहेका ठकुरीले त्यहाँ पनि यस्तै हिउँको अभाव देखे । ‘रिमोट सेन्सिङ’ नामक अन्तर्राष्ट्रिय जर्नलमा हालै प्रकाशित एक लेखका अनुसार नेपालको सगरमाथा आधार सिविर क्षेत्रमा विगत ७२… पुरा पढौ

अफ्रिकामा खडेरी : वन्यजन्तु र मानिसले पालेका बस्तुभाउ मर्न थाले

अफ्रिका महादेशको पूर्वी भेगमा पर्याप्त पानी नपर्दा परेको खडेरीले साढे दुई करोड जनाभन्दा बढी मानिस प्रभावित भएको छ । वर्षायाममा पानी नपरेपछि उत्तरी केन्या, सोमालियाका अधिकांश भाग र दक्षिण इथियोपियामा नराम्रो खडेरी परेको छ । धेरै ठाउँमा वन्यजीव र किसानले पालेका बस्तुभाउँ मर्न थालेको बीबीसीले समाचारमा लेखिएको छ । आगामी वर्षको मध्यसम्म सुख्खा कायम रहने अनुमान गरिएको छ ।केन्याको साबुली वन्यजन्तु आरक्षण केन्द्रमा वन्यजन्तु मृत भेटिएका तस्बिर र भिडियो सार्वजनिक भएका छन् । यस आरक्षण केन्द्रमा कम्तीमा ११ वटा जिराफ… पुरा पढौ

कोप २६: चीन र अमेरिकाबीच जलवायु सहकार्यलाई तीव्रता दिने सहमति

चीन र अमेरिकाले ग्लास्गोमा आयोजित कोप२६ जलवायु सम्मेलनमा एउटा आश्चर्यजनक घोषणा गर्दै आउँदो दशकसम्ममा जलवायु सहकार्यलाई बढाउने सहमति गरेका छन्। विश्वका दुई ठूला हरितगृह ग्यासका उत्सर्जनकर्ताहरूले आफ्ना कामलाई तीव्रता दिने उल्लेख गरिएको एउटा दुर्लभ संयुक्त वक्तव्य जारी गरेका छन्। सो वक्तव्यले प्यारिस सम्झौताले तय गरेको तापक्रम वृद्धि १.५ डिग्री सेल्सियसमा सीमित राख्ने लक्ष्य भेट्न 'उनीहरूको सहकार्यको दृढ बाचालाई स्मरण' गरेको जनाएको छ। उनीहरूले उक्त लक्ष्य भेट्नका लागि रहेका 'उल्लेख्य खाडलहरू' पुर्ने प्रयासहरू बढाउने बताएका छन्। चीन र अमेरिकाले के भने?… पुरा पढौ