
नेपालकी रेशु बस्यालले विश्वकै उत्कृष्ट मध्येको ह्विटली अवार्ड २०२५ पाएकी छन् । बस्यालले नेपालमा सुनाखरी (अर्किड) को प्रयोग र अवैध व्यापार नियन्त्रणको क्षेत्रमा काम गरेकोमा हरित क्षेत्रको ओस्कार पनि भनिने ह्विटली अवार्ड पाएकी हुन् ।
बेलायती परोपकारी संस्था, ह्विटली फन्ड फर नेचरले गत वर्ष ३ दर्शक देखि वन्यजन्तु, लाटोकोसेरो संरक्षणमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका राजु आचार्यलाई अवार्ड प्रदान गरेको थियो । बाश्याललाई सुनाखरी (अर्किड) को संरक्षण, उपयोगिता र अवैध व्यापार नियन्त्रणका क्षेत्रमा काम गर्दै आएकी छन् । सुनाखरीको औषधीय र सजावटी गुणहरूको बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय मागले अवैध व्यापार गर्न प्रेरित गरेको बताइन्छ ।
सुनाखरीको प्रयोग पछिल्लो समयमा बढेकाे छ । यसको औषधीय महत्व र सुन्दरताको कारणले पनि अवैध व्यपारा बढेको बताइन्छ । नेपालबाट छिमेकी देश चीन र भारतमा सुनाखरीकाे अवैध व्पारा हुँदै अाएकाे छ । औषधीय बोटबिरुवाहरूको ९० प्रतिशतभन्दा बढी जंगली स्रोतबाट प्राप्त गरिन्छ, जसले गर्दा केही प्रजातिहरू लोप हुने खतरामा परेको विज्ञ बताउँछन् । काठमाडौँस्थित गैरसरकारी संस्था ग्रीनहुड नेपालकी अनुसन्धान तथा कार्यक्रम प्रमुख रेशुले “वनस्पति जगतका बाघ“, अर्किड सहितको वनस्पति संरक्षण र दिगोपनको वरिपरि नीति निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको बताइएको छ । दिगो फसल प्रवद्र्धन गर्न हजारौं रूखहरू रोप्ने कार्यक्रम पनि समावेश हुने बताइएको छ ।
आफ्नो ह्विटली अवार्ड कोषबाट, रेशुले मकवानपुर जिल्लाका पाँच सामुदायिक वनहरूकाे संरक्षणमा केन्द्रित हुने बताएकी छन् । ग्रीनहुड नेपालमा रहेको रेशुको टोलीले कम्तिमा १,००० हेक्टर मुख्य जंगली र औषधीय अर्किड बासस्थान पुनस्र्थापित गर्नेछ बताइएकाे छ । उनीहरूले उत्कृष्ट अभ्यासहरू प्रदर्शन गर्न र दीर्घकालीन अनुगमनको लागि मोडेलको रूपमा प्रवद्र्धन गर्न १०० हेक्टर सामुदायिक वन पनि सिर्जना गर्नेछन्।
नेपालको सामुदायिक वन व्यवस्थापनको सफल ट्र्याक रेकर्ड छ । समुदायहरूले नेपालको ४० प्रतिशत वन व्यवस्थापन गर्छन् र देशको पुनर्वनीकरण कार्यक्रममा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् । विश्वभर सुनाखरी फूलका करीब ८५० जाति र त्यस अन्तर्गत ३० हजारभन्दा बढी प्रजाति पाइने अध्ययनले देखाएको छ । नेपालमा भने सुनाखरीका ५०० हाराहारी प्रजाति भेटिएका छन् । औषधीय गुण भएको सुन्दर सुनाखरी संरक्षणमा भने नेपालमा चुनौतीको पहाड जस्तै छ ।



पोखरा : जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय सम्मेलन कोप ३१० मा नेपालले हिमाली क्षेत्रका विशिष्ट समस्या, जलवायुजन्य हानि तथा नोक्सानी,…
पोखरा : बंगलादेशको खाडीमा विकसित भएको ‘अर्नब आँधी’ले आज बिहीबारदेखि शनिबार सम्म तराई, पहाडमा पानी पर्ने र हिमाली क्षेत्रमा…
पोखरा : दोस्रो कोदो महोत्सवमा पोखरामा किसान सम्मानीत भएका छन् । किसानलाई कोदो खेती तर्फ आकर्षण गर्न पोखरा महानगरपालिकाले…
गण्डकी प्रदेश सभाले पारित गरेर प्रमाणीकरणकालागि पठाइएको औषधीजन्य तथा औधोगिक प्रयोजन गाँजा खेतीलाई नियमन र उपयोग गनै बनेको विधेयक…
पोखरा : स्याङजाको पर्यटकीय गाउँ राङभाङ, भैँसेगौंडामा पर्यापर्यटन बुझाउने पुस्तक सार्वजनिक भएको छ । प्रकृतिका साथीहरू नामक संस्था र…
जैविक विविधता तथा पशु-पंछीमैत्री तिहार पर्व आज काग पूजा गरेर सुरु भएको छ। यमपञ्चक अर्थात् तिहारको पहिलो दिन आज…
भूगोलविद् डा. हर्कबहादुर गुरुङ र संरक्षणविद् डा. चन्द्रप्रसाद गुरुङको सम्झनामा बेल्जियममा २०औँ स्मृति दिवस मनाइएको छ। २० वर्षअघि ताप्लेजुङको…