चालीस माईक्रोन भन्दा कम गुणस्तरका प्लास्टिक मंसिर देखि उत्पादनमा पुन प्रतिबन्ध लगाइने


     नेचर न्युज    
     जेठ १६ गते २०८२ मा प्रकाशित


संसदमा बजेट प्रस्तुत गर्दै अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले २०८२ मंसिर देखि ४० माइक्रोन भन्दा कमका प्लास्टिक उत्पादनमा रोकलगाइने बताएका छन् ।

सरकारले यस अघि नै ४० माईक्रोन भन्दा कम गुणस्तरका प्लास्टिकजन्य सामग्रीको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाए पनि कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले २०८० असारमा  विज्ञप्ति जारी गर्दै ४० माइक्रोनभन्दा कम गुणस्तरका प्लास्टिकजन्य सामग्री प्रतिबन्ध लगाएको जनाएको थियो । पुन अर्थमन्त्रीले बजेट भाषणमा समेटे पनि यसको कार्यान्वयन हुने नहुने यकिन हुन सक्ने अवस्था रहेको छ । 

प्लास्टिक प्रदूषण विश्वकै टाउको दुखाई बनेको छ । संसारमा प्लास्टिक सन् १८६९ देखि उत्पादन हुन थालेको थियो । सन् १९५० को दशकमा आएर मात्र यसको उत्पादनमा तीव्रता आएको हो । १९५० मा धेरै सानो परिमाण अथवा ३३५ मिलियन मेट्रिक टन उत्पादन भएको थियो भने २०१६ मा ३३५ मिलियन मेट्रिक टन उत्पादन भएको तथ्याङ्क छ ।

प्लास्टिक प्रदूषर्णको चपेटामा फेवाताल । तस्बिर : कृष्णमणि बराल

२०२२ मा ४०० मिलियन टन उत्पादन भएको थियो । यत्रो परिमाणमा उत्पादन भएको प्लास्टिक प्रयोग भइसकेपछि कहाँ जान्छ रु यो प्रकृति र वातावरणलाई दूषित पार्ने फोहोर मैलाका रूपमा जम्मा हुने गरेको छ । प्लास्टिक प्रदूषर्णको असरले नेपालमा मुख्य सहरका खोला, नदी, ताल, खेती योग्य भूमि प्रदूषर्णको चपेटामा परेका छन् ।

 अर्थमन्त्री पौडेलले जलवायु परिवर्तनको मुद्दा अन्तर्राष्ट्रिय करण गरिने पनि बताएका छन् । वन्यजन्तु, जैविक विविधता संरक्षणमा जोड दिएका छन् । यसै गरी पदयात्रा पर्यटनको विकास, पर्यापर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि जोड दिएका छन् । वन डढेलो लगाउनेका बारेमा सूचना दिनेलाई पुरस्कृत गरिने पनि बताएका छन् । हिउँदमा वन डढेलोले देशभर ठूलो क्षति पु¥याउँदै आएको छ । डढेलोले जैविक विविधता, वन्यजन्तुको वासस्थान र चराको गुँड पनि नोक्सान पु¥याउँदै आएको छ ।