प्रकृति

नेपालमा पहिलोपटक गठन गरिएको ‘लाटोकोसेरो क्लब’ले आफ्नो रचनात्मक सुरुवातसँगै वातावरण संरक्षणको सन्देश फैल्याउन सुरु गरेको छ । पोखरा–२५ स्थित हेमजा बोर्डिङ स्कुलमा क्लबको नेतृत्व र ‘प्रकृतिका साथीहरू’ संस्थाको सहकार्यमा आयोजित संरक्षण चित्रकला प्रतियोगिता र सरसफाइ अभियानले बिधार्थी माझ नयाँ ऊर्जा थपेको हो । कार्यक्रमबारे क्लब अध्यक्ष सलिन गौतम भन्छन्, “चित्रकला जस्ता कार्यक्रमहरूले विद्यार्थीहरूलाई सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिसँगै जैविक विविधता र वन्यजन्तु संरक्षणप्रतिको गहिरो चेतना प्रदान गर्छ।” बालमैत्री तरिकाबाट संरक्षण चेतना फैलाउन यस्ता गतिविधिहरू निकै प्रभावकारी हुने प्रकृतिका साथीहरू नेपालकी लाटोकोसेरो संरक्षण दूत दीपा… पुरा पढौ

के तपाईंलाई थाहा छ? संसारभरि लोप हुने खतरामा परेका जनावरमध्ये सबैभन्दा धेरै संख्यामा पर्ने समूह हो,उभयचर, जसमा भ्यागुता पनि पर्छन्। यी साना प्राणीहरू पानी र जमिन दुवैमा बाँच्न सक्छन्, तर आफ्नो जीवनचक्रको एउटा महत्त्वपूर्ण चरण पानीमै बिताउनुपर्ने भएकाले शुद्ध पानीको पहुँच यिनीहरूको अस्तित्वका लागि अनिवार्य हुन्छ। पानी प्रदूषित वा सुक्खा भयो भने भ्यागुताका अन्डा र भुरा नष्ट हुन्छन्। यसैले भ्यागुतालाई स्वस्थ वातावरणको संवेदनशील संकेत मानिन्छ। नेपालमा हालसम्म ५८ प्रजातिका भ्यागुता पाइएका छन्, जसमध्ये १२ प्रजाति रैथाने (केवल नेपालमा पाइने) हुन्।… पुरा पढौ

सरकारले ढुंगा, गिट्टी र बालुवाको उत्खनन गरी निर्यात गर्ने योजना पुन ल्याएको छ । वातावरण विद्धहरुले यसको बिरोध गर्दै आएका छन् । तर अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले बजेट वक्तव्यमा वातावरणीय प्राभाव मूल्यांकन तथा अध्ययन गरी नदीजन्य र खानीजन्य वस्तुको उत्पादन गरी उपयोग र निर्यात गर्ने घोषण गरेका छन् । सरकारले प्राकृतिक तथा खानीजन्य वस्तुको व्यवसायिक उत्पादन र बजारीकरणमा निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराइने बताइएको छ । वातावरणीय प्रभाव अध्ययनबाट उपयुक्त र आर्थिक दृष्टिले सम्भाव्य देखिएका खानीजन्य र नदीजन्य निर्माण सामग्रीको उत्खनन् र… पुरा पढौ

संसदमा बजेट प्रस्तुत गर्दै अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले २०८२ मंसिर देखि ४० माइक्रोन भन्दा कमका प्लास्टिक उत्पादनमा रोकलगाइने बताएका छन् । सरकारले यस अघि नै ४० माईक्रोन भन्दा कम गुणस्तरका प्लास्टिकजन्य सामग्रीको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाए पनि कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले २०८० असारमा  विज्ञप्ति जारी गर्दै ४० माइक्रोनभन्दा कम गुणस्तरका प्लास्टिकजन्य सामग्री प्रतिबन्ध लगाएको जनाएको थियो । पुन अर्थमन्त्रीले बजेट भाषणमा समेटे पनि यसको कार्यान्वयन हुने नहुने यकिन हुन सक्ने अवस्था रहेको छ ।  प्लास्टिक… पुरा पढौ

पोखरा : किसानको साथी भनेर चिनिने लाटोकोसेरोको अवैध व्यापार नियन्त्रण र उद्धारकालागि पोखरा १३ बिपी मार्गमा वडा नम्बर १२ र १३ का स्थानीयमाझ सचेतना कार्यक्रम गरिएको छ ।  मुसा खाएर किसानले उत्पादन गरेका अन्नबाली जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने लाटोकोसेरो संरक्षणकालागि प्रकृतिका साथीहरू नामक संस्थाले सचेतना कार्यक्रम गरेको हो । लाटोकोसेरोको अवैध व्यापार, चोरीसिकारी हुनबाट जोगाउन र उद्धार गर्ने तरिका समेत सिकाउन समुदाय माझ सचेतना कार्यक्रम गरिएको प्रकृतिका साथीहरू नामक संस्थाका निर्देशक राजु आचार्यले जानकारी दिए ।  अन्धविश्वासको कारण नेपालबाट कुन कुन… पुरा पढौ

विश्वको छानो सगरमाथाको देश जलवायु परिवर्तनको असरका कारण समस्या झेलिरहेको छ । हिमनदीहरू पग्लनेक्रम बढेको छ । हिमताल उस्तै जोखिममा छन् । यसै कारणले हिमाली क्षेत्रमा पानीका स्रोत सुक्दै छन् ।  हिमालमा हिउँ पग्लनु, हिमताल सुक्नु पर्यावरण र सबै सजीव प्राणाीकालागि संकटको अवस्था निम्तँदै जानु हो । यो समस्या कुनै देशको सीमा भित्र मात्र रहदैन् । पृथ्वीकै समस्या हो । यही अवस्था विश्व समुदायलाई सुनाउने र जलवायु न्यायकालागि पैरवी गर्ने उद्देश्यले राजधानी र सगरमाथा आधार शिविरमा सगरमाथा संवादको आयोजना भएको… पुरा पढौ

नेपालको आकाशमा बेलुकीको समयमा ससाना पखेटा फट्फटाउँदै उडिरहेको एक जीवले धेरैको ध्यान त तान्दैन, तर त्यो जीव चमेरो प्रकृतिका लागि असाधारण योगदान दिने स्तनधारी प्राणी हो । विज्ञानका विद्यार्थीदेखि वातावरणविद्हरूसम्मका लागि चमेरो अनुसन्धानको एक अनमोल विषय हो।चमेरो संसारका एकमात्र यस्तो स्तनधारी प्राणी हुन्, जसले सक्रिय उडान गर्न सक्छन्। तिनीहरू "Chiroptera" नामको वर्गमा पर्छन्, जसको अर्थ हुन्छ ूहातबाट उड्नेू। विश्वभर १,४०० भन्दा बढी प्रजातिका चमेरा पाइन्छन् र नेपालमा मात्र ५५ प्रजातिको अभिलेख गरिएको छ। चमेराका दुई प्रमुख समूह फलारी र कीराहारी… पुरा पढौ

गिद्धको बारेमा सुने पनि, टाढाबाट देखे पनि, नजिकबाट अवलोकन गर्ने मौका पाइएला भन्ने उनले कहिल्यै सोचेका थिएनन्। तर पाल्पाको रामपुर पुग्ने बित्तिकै, उनको मनमा प्रकृतिप्रतिको झन् गहिरो आकर्षण पैदा भयो। रामपुर क्षेत्रमा विश्वकै दुर्लभ डङ्गर गिद्धलाई बिना दूरबिन, आँखै अगाडि देख्दा उनी दङ्ग भए। त्यसमाथि, माउ गिद्धले बचेरोलाई आहार खुवाएको दुर्लभ दृश्य अवलोकन गर्नु अझै विशेष अनुभव रह्यो। गिद्ध अवलोकन टावरबाट झर्दा, पोखरा हेम्जाका नागरिक वैज्ञानिक तथा लाटोकोसेरो संरक्षण दूत केशव सापकोटा एकदमै उत्साहित थिए। सात दिने संरक्षण भ्रमणमा सहभागी… पुरा पढौ

 चरा र वन्यजन्तुलाई पासो, संरक्षणकालागि जासुसी क्यामेरा जडान गर्दै एक्याप अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा चरा र वन्यजन्तुलाई पासो थापेर मार्ने गरेको पाईको छ । बेला बेलामा यस्ता घटना हुने गरेको हो । कालिज प्रजातिका चराको गणनाको क्रममा पनि विभिन्न ठाउँमा चरा मार्न पासो थापेको पाइएको अनुसन्धानमा संलग्न पवन राईले बताए । कालिज अनुसन्धानका क्रममा पासोमै कालिज मरेका र जिउँदै समेत फेला पारेर उद्धार गरेर प्रकृतिमै फर्काइएको पनि उनले बताए ।वन्यजन्तु संरक्षणमा अवैध चोरी सिकारी प्रमुख चुनौतीका रुपमा देखिँदै आएको पनि उनले… पुरा पढौ

नेपालकी रेशु बस्यालले विश्वकै उत्कृष्ट मध्येको ह्विटली अवार्ड २०२५ पाएकी छन् । बस्यालले नेपालमा सुनाखरी (अर्किड) को प्रयोग र अवैध व्यापार नियन्त्रणको क्षेत्रमा काम गरेकोमा हरित क्षेत्रको ओस्कार पनि भनिने ह्विटली अवार्ड पाएकी हुन् । बेलायती परोपकारी संस्था, ह्विटली फन्ड फर नेचरले गत वर्ष ३ दर्शक देखि वन्यजन्तु, लाटोकोसेरो संरक्षणमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका राजु आचार्यलाई अवार्ड प्रदान गरेको थियो । बाश्याललाई सुनाखरी (अर्किड) को संरक्षण, उपयोगिता र अवैध व्यापार नियन्त्रणका क्षेत्रमा काम गर्दै आएकी छन् । सुनाखरीको औषधीय र सजावटी… पुरा पढौ